“Kristu Qam, Hallelujah!”

“Kristu Qam, Hallelujah!”

 “U morru malajr għidu lid-dixxipli tiegħu li hu qam mill-imwiet” (Mt 28:7). Inħossu tintqal lilna wkoll din l-istedina biex “immorru malajr” inħabbru lill-irġiel u nisa ta’ żmienna dan il-messaġġ ta’ ferħ u ta’ tama. Ta’ tama żgura, għax minn meta, ma’ sbiħ it-tielet jum, Ġesù mislub qam mill-mewt, l-aħħar kelma m’għadhiex iżjed tal-mewt, imma tal-ħajja! U din hi ċ-ċertezza tagħna. L-aħħar kelma mhix il-qabar, mhix il-mewt, imma l-ħajja! Għalhekk intennu tant: “Kristu qam”. Għax fih il-qabar ġie mirbuħ, twieldet il-ħajja. Grazzi għal din il-ġrajja, li ġġib il-veru u proprju ġdid fl-istorja tal-bniedem, aħna msejħa nkunu bnedmin ġodda skont l-Ispirtu, u naffermaw il-valur tal-ħajja. Dan diġà hu l-bidu tal-qawmien tagħna. Inkunu rġiel u nisa tal-qawmien, irġiel u nisa tal-ħajja, jekk, qalb il-ġrajjiet li jġarrbu lid-dinja tagħna – għandna tant minnhom illum – qalb il-mondanità li tbegħidna minn Alla, nagħrfu nagħmlu ġesti ta’ solidarjetà, ġesti ta’ akkoljenza, inseddqu x-xewqa universali tal-paċi u l-aspirazzjoni għal ambjent ħieles mill-qerda. Huma sinjali komuni u umani, imma li, imwieżna u mmexxija mill-fidi fi Kristu Rxoxt, jiksbu effett wisq ogħla mill-ħiliet tagħna. U dan huwa hekk għax Kristu hu ħaj u jaħdem fl-istorja permezz tal-Ispirtu Qaddis tiegħu: jifdina mill-miżerji tagħna, jilħaq kull qalb umana u jrodd it-tama lil kull min hu maħqur u qed ibati. Il-Verġni Marija, xhud siekta tal-mewt u tal-qawmien ta’ Binha Ġesù, tgħinna nkunu sinjali ċari ta’ Kristu Rxoxt qalb il-ġrajjiet tad-dinja tagħna, biex kull min iħossu mġarrab u f’diffikultà ma jibqax vittma tal-pessimiżmu u tat-telfa, tar-rassenjazzjoni, imma jsib fina tant aħwa li joffru l-għajnuna u l-faraġ tagħhom. L-Omm tagħna tgħinna nemmnu bil-qawwa kollha fil-qawmien ta’ Ġesù: Ġesù qam, hu ħaj hawn, fostna, u dan hu misteru hekk tal-għaġeb tas-salvazzjoni li kapaċi jibdel il-qlub u l-ħajjiet tagħna. U tidħol b’mod partikulari għall-komunitajiet Insara ppersegwitati u maħqura li llum, f’tant irkejjen tad-dinja, huma msejħa għal xhieda aktar iebsa u qalbiena. Nawgura għaldaqstant lil kulħadd Għid Qaddis mimli bil-ferħ u l-paċi li jaf joffrilna biss Kristu Rxoxt. Fr...

Read More

Ir-Randan huwa mixja ta’ riflessjoni dinamika u krejattiva

Ir-Randan huwa mixja ta’ riflessjoni dinamika u krejattiva

Il-Mulej qed isejħilna mill-ġdid għal darb’oħra biex insegwuh fl-itinerarju kwareżimali, mixja proposta ta’ kull sena lill-fidili kollha sabiex iġeddu t-tweġiba tagħhom personali u komunitarja għall-vokazzjoni tal-Magħmudija u jġibu l-frott ta’ konverżjoni. Ir-Randan huwa mixja ta’ riflessjoni dinamika u krejattiva, li tmexxi għall-penitenza biex issaħħaħ kull għan ta’ mpenn evanġeliku; mixja ta’ mħabba li tiftaħ ir-ruħ ta’ dawk li jemmnu lill-aħwa, waqt li tipproġettahom lejn Alla. Ġesù jitlob lid-dixxipli tiegħu biex jgħixu u jxerrdu l-karità, il-kmandament il-ġdid, li jirrapreżenta s-sommarju maġistrali tad-Dekalogu divin afdat lil Mosè fuq il-Muntanja Sinai. Fil-ħajja ta’ kuljum ingħatalna li niltaqgħu ma’ nies bil-ġuħ, bil-għatx, morda, emarġinati, migranti. Matul iż-żmien tar-Randan aħna mistiedna biex inħarsu b’iżjed attenzjoni lejn wiċċhom sofferenti; uċuh li jixhdu l-isfida tal-faqar ta’ żmienna. Il-Vangelu jenfasizza li l-Feddej iħoss kumpassjoni singulari għal dawk li jinsabu f’diffikultà; ikellimhom dwar is-Saltna ta’ Alla u jfejjaq fil-ġisem u fl-ispirtu lil dawk li jinħtieġu kura. Jgħid, imbagħad, lid-dixxipli: «Agħtuhom jieklu intom stess». Imma huma jintebħu li ma kellhomx għajr ħames ħobżiet u żewġ ħutiet. Ukoll aħna, llum, bħal dik id-darba l-Appostli f’Betsajda, niddisponu minn meżżi bla dubju ta’ xejn insuffiċjenti biex inwieġbu b’mod effikaċi għal madwar tminn mitt miljun persuna bil-ġuħ jew mhux mitmugħa, li fuq l-għatba tas-sena Elfejn għadhom jissieltu għas-sopravivenza tagħhom. X’se nagħmlu mela? Inħallu l-affarijiet kif inhuma, waqt li nirrassenjaw ruħna għall-impotenza? Dan huwa l-interrogattiv li dwaru nixtieq niġbed l-attenzjoni, fil-bidu tar-Randan, l-attenzjoni ta’ kull fidil u tal-komunità ekkleżjali kollha kemm hi. Il-folla tal-imġewħin, magħmula minn tfal, nisa, xjuħ, migranti, rifuġjati u diżokkupati, tgħolli lejna l-għajta ta’ niket tagħha. Huma qegħdin jitolbuna, waqt li jittamaw li jkunu mismugħa. Kif nistgħu ma nirrendux attenti  widnejna u viġilanti qlubna, waqt li nibdew inqiegħdu għad-dispożizzjoni dawk il-ħames ħobżiet u ż-żewġ ħutiet li Alla qiegħed f’idejna? Ilkoll nistgħu nagħmlu xi ħaġa għalihom, billi kull wieħed u waħda minna  jġorr il-kontribut tiegħu. Dan jitlob  bla dubju xi sagrifiċcji, li jissuġġerixxu konverżjoni interna u profonda. Hemm bżonn bla dubju li nerġgħu niflu l-imġibiet konsumistiċi, nikkonbattu l-edoniżmu, nopponu għall-indifferenza u għad-delega tar-responsabiltajiet. Inkomplu għaldaqstant il-mixja tagħna matul dawn l-aħħar ġimgħat tar-Randan biex b’hekk nippreparaw ruħna biex ngħixu l-isbaħ żmien tas-sena liturġika, t-Tridu tal-Għid. Flimkien mal-Knisja nishru u nistennew biex ilkoll nkunu nistgħu nqumu għall-ħajja ġdida ma’ Kristu...

Read More

“Erġgħu duru lejja bi qlubkom kollha, erġgħu duru lejn il-Mulej” (Ġoel 2:12,13)

“Erġgħu duru lejja bi qlubkom kollha, erġgħu duru lejn il-Mulej” (Ġoel 2:12,13)

Permezz ta’ dan il-vers il-profeta Ġoel f’isem il-Mulej idur fuq il-poplu; ħadd ma seta’ jħossu li tħalla barra: “Għajtu x-xjuħ, iġbru t-tfal, u t-trabi tal-ħalib; […] l-għarus […] u l-għarusa” (v. 16). Il-Poplu fidil kollu ta’ Alla hu msejjaħ biex jibda miexi u jqim lil Alla tiegħu, “għax hu twajjeb u ħanin, tqil biex jinkorla, u kollu tjieba” (v. 13).   Anki aħna rridu nagħmlu eku ta’ din is-sejħa, irridu nerġgħu lura lejn il-qalb ħanina tal-Missier. F’dan iż-żmien ta’ grazzja li qed nibdew illum, ejjew niffissaw ħarsitna għal darb’oħra fuq il-ħniena tiegħu. Ir-Randan hu triq: twassalna għar-rebħa tal-ħniena fuq dak kollu li jipprova jgħaffiġna jew jirriduċina għal kull ħaġa li mhix skont id-dinjità ta’ wlied Alla. Ir-Randan hu t-triq mill-jasar għal-libertà, mit-tbatija għall-ferħ, mill-mewt għall-ħajja. Il-ġest tal-irmied, li bih nibdew il-mixja tagħna, ifakkarna fil-qagħda oriġinali tagħna: ilkoll tqajjimna mill-art, aħna magħmulin mit-trab. Iva, imma trab fl-idejn kollha mħabba ta’ Alla li nefaħ l-ispirtu tal-ħajja tiegħu fuq kull wieħed u waħda minna u hekk irid ikompli jagħmel; irid jibqa’ jagħtina dak in-nifs tal-ħajja li jsalvana minn għamliet oħra ta’ nifs: il-qtugħ ta’ nifs li jifga, ipprovokat mill-egoiżmu tagħna, qtugħ ta’ nifs li ġej mill-ambizzjonijiet imsejkna tagħna u l-indifferenzi siekta tagħna; qtugħ ta’ nifs li joħnoq l-ispirtu, iliġġem ix-xefaq u jilloppja t-taħbita tal-qalb. In-nifs tal-ħajja ta’ Alla jsalvana minn dan il-qtugħ ta’ nifs li jitfi l-fidi tagħna, ikessaħ l-imħabba tagħna u jġib fix-xejn it-tama tagħna. Ngħixu r-Randan ifisser nixxenqu għal dan in-nifs tal-ħajja li l-Missier ma jehda qatt joffrilna qalb it-tajn tal-istorja tagħna.   In-nifs tal-ħajja ta’ Alla jeħlisna minn dak il-qtugħ ta’ nifs li ħafna drabi lanqas nintebħu bih u li saħansitra drajna “ninnormalizzawh”, anki jekk l-effetti tiegħu jinħassu; jidhrilna normali għax drajna nieħdu n-nifs f’arja fejn it-tama saret ħaġa rari, arja ta’ diqa u ta’ rassenjazzjoni, arja li tifgak bil-paniku u l-ostilità.   Ir-Randan hu ż-żmien biex ngħidu le. Le għall-qtugħ ta’ nifs tal-ispirtu minħabba fit-tinġis ikkawżat mill-indifferenza, mit-traskuraġni ta’ min jaħseb li l-ħajja tal-ieħor mhix biċċa tiegħu; għal kull tentattiv li nibbanalizzaw il-ħajja, speċjalment dik ta’ min f’ġismu jġorr it-toqol ta’ tant superfiċjalità. Ir-Randan ifisser ngħidu le għat-tinġis velenuż tal-kliem vojt u bla sens, tal-kritika ħarxa u mgħaġġla, tal-analiżijiet sempliċistiċi li ma jafux iħaddnu l-kumplessità tal-problemi umani, speċjalment il-problemi ta’ dawk li l-aktar qed ibatu. Ir-Randan hu ż-żmien li ngħidu le; le għall-qtugħ ta’ nifs ta’ talb biex inserrħu l-kuxjenza, ta’ karità biex inħossuna sodisfatti, ta’ sawm li bih inħossuna f’postna. Ir-Randan hu ż-żmien biex ngħidu le għall-qtugħ ta’ nifs li jiġi mill-‘intimiżmi’ li jeskludu, li jridu jaslu għand Alla imma jiskansaw il-pjagi ta’ Kristu preżenti fil-pjagi ta’ ħutu: dawk l-ispiritwalitajiet li jirriduċu l-fidi għal kulturi tal-getto u ta’ esklużjoni. Ir-Randan hu ż-żmien biex nerġgħu nibdew nieħdu n-nifs,...

Read More

Messaġġ mill-kappillan Dun Claude Portelli

Messaġġ mill-kappillan Dun Claude Portelli

  Marija Omm Alla, Sultana tal-Paċi Fil-jiem li għaddew tal-Milied il-ħarsa ta’ adorazzjoni tagħna kienet fuq Iben Alla, imwieled f’Betlem: fil-bidu tas-sena ġdida nibdewha bis-Solennità ta’ Marija Santissma Omm Alla, indawru għajnejna lejn l-Omm, imma fl-istess ħin nikkuntemplaw ir-rabta sfieqa li hemm bejniethom.  Dir-rabta ma tieqafx biss mal-fatt li hi nisslet u li ġie mnissel: Ġesù «twieled minn mara» (Gal. 4,4), għall-missjoni tas-salvazzjoni u ommu mhix maqtugħa barra minn dil-missjoni, anzi hi assoċjata intimament.  Marija tagħraf dan, għalhekk ma tingħalaqx fiha nfisha u tieqaf filli tikkunsidra biss ir-relazzjoni materna ma’ Ġesù, imma tibqa’ miftuħa u mimlija premura lejn l-avvenimenti kollha li jiġrulu: iżżomm u timmedita, tgħarrex u tidħol fil-fond kif ifakkarna l-Evanġelju (cfr Luqa 2, 19).  Diġa qalet l-iva tagħha u wriet li hi disponibbli li titwaħħad mat-twettiq tal-pjan tas-salvazzjoni ta’ Alla li «xerred l-imkabbra f’qalbhom, niżżel lis-setgħana minn fuq it-tron tagħhom, għolla liċ-ċkejknin, temgħa ‘l min hu bil-ġuħ u l-għonja bagħthom ‘il barra b’xejn» (Luqa 1, 51-53).  Issa, siekta u attenta, tipprova tifhem x’irid Alla minnha jum wara l-ieħor. Iż-żjara tar-rgħajja toffrilha l-okkażjoni biex tifhem xi ħaġa mill-volontà ta’ Alla li juri ruħu fil-preżenza ta’ dawn in-nies umli u foqra.  L-evanġelista Luqa jirrakuntalna ż-żjara tar-rgħajja b’sensiela insistenti ta’ verbi li jesprimu moviment.  Jgħid hekk: huma marru minnufih, sabu lit-tarbija ma’ Marija u Ġużeppi, rawh, irrakkuntaw dak li kien intqalilhom u fl-aħħar ifaħħru ‘l Alla (cfr Luqa 2, 16-20).  Marija ssegwi dal-passaġġ bl-attenzjoni, dak li jgħidu r-rgħajja, x’kien ġralhom, għax diġà qed tara fih il-moviment tas-salvazzjoni li għad jinbet mill-opra ta’ Ġesù u taddatta ruħha, lesta għal kull ma’ jitlob minnha l-Mulej.  Lil Marija, Alla ma jitlobhiex biss li tkun omm Ibnu l-waħdieni imma wkoll biex tikkopera miegħu fil-pjan tas-salvazzjoni, sabiex fiha, qaddejja umli, isibu l-milja tagħhom  l-opri l-kbar tal-ħniena divina. U hekkhu, aħna u nikkuntemplaw bħalma għamlu r-rgħajja, l-ikona tal-Bambin f’dirgħajn Ommu, inħossu joktor fi qlubna sens ta’ rikonoxxenza immensa lejn Dik li tat lid-dinja s-Salvatur.  Għalhekk, fl-ewwel jum tas-sena l-ġdida ngħidulha: Grazzi, O Omm Qaddisa tal-Iben t’Alla, Ġesù, Omm qaddisa ta’ Alla!  Grazzi għall-umiltà tiegħek li ġibdet fuqha l-ħarsa t’Alla’ grazzi għall-fidi li biha lqajt Kelmtu.  Grazzi għall-kuraġġ li bih għidt «hawn jien», insejt lilek innifsek għax imsaħħra mill-Imħabba Qaddisa, magħquda ħaġa waħda mat-tama tiegħu.  Grazzi, O Omm Qaddisa ta’ Alla!  Itlob għalina, pellegrini fiż-żmien, għinna nimxu fit-triq tal-paċi.  Ammen. Awguri ta’ paċi u sliem fil-bidu tas-sena ġdida 2018 lil kulħadd....

Read More

Is-Sagrament tad-Dilka tal-Morda

Is-Sagrament tad-Dilka tal-Morda

Is-Sagrament tad-Dilka tal-Morda, jagħtina li mmissu b’idejna l-ħniena ta’ Alla għall-bniedem.  Fl-imgħoddi kien jissejjaħ “L-Aħħar Dilka”, għax konna nħarsu lejh bħala faraġ spiritwali għal min kien wasal biex imut.  Jekk min-naħa l-oħra nitkellmu dwar “Dilka tal-Morda”, dan jgħinna nwessgħu l-ħarsa tagħna għall-esperjenza tal-mard u tat-tbatija, fid-dawl tal-ħniena ta’ Alla.   Hemm ikona Biblika li tesprimi fil-profondità kollha tiegħu l-misteru li joħroġ fid-Dilka tal-Morda: din hi l-parabbola tas-“Samaritan it-tajjeb”, fil-Vanġelu ta’ Luqa (10:30-35).  Kull darba li niċċelebraw dan is-sagrament, il-Mulej Ġesù, fil-persuna tas-saċerdot, joqrob lejn min ikun qed ibati u hu marid serjament, jew anzjan.  Il-parabbola tgħid li s-Samaritan it-tajjeb ħa ħsieb ta’ dak ir-raġel batut billi diliklu l-ġrieħi tiegħu biż-żejt u l-inbid.  Iż-żejt ifakkarna f’dak li jiġi mbierek mill-Isqof kull sena, fil-Quddiesa tat-Tberik taż-Żjut nhar Ħamis ix-Xirka, sewwa sew fid-dawl tad-Dilka tal-Morda.  L-inbid, min-naħa l-oħra, hu sinjal ta’ l-imħabba u tal-grazzja ta’ Kristu li joħorġu mid-don ta’ ħajtu għalina u jesprimu ruħhom fl-għana kollu tagħhom fil-ħajja sagramentali tal-Knisja.  Fl-aħħar nett, il-persuna batuta tiġi fdata f’idejn tal-lukanda, biex jista’ jkompli jieħu ħsiebha, mingħajr ma joqgħod jagħti kas ta’ l-ispejjeż.  Issa min hu dan tal-lukanda?  Hi l-Knisja, il-komunità Nisranija, aħna, li lilna l-lum il-Mulej Ġesù qed jafdalna lil dawk kollha li huma mħabbtin, fil-ġisem u fir-ruħ, biex nistgħu nkomplu nsawbu fuqhom bla heda l-ħniena u s-salvazzjoni tiegħu.   Dan il-mandat hu mtenni b’mod espliċitu u preċiż fl-Ittra ta’ Ġakbu, fejn jirrikkmanda: “Hemm xi ħadd marid fostkom?  Ħalli dan isejjaħ lill-presbiteri tal-Knisja, biex dawn jitolbu għalih u jidilkuh biż-żejt f’isem il-Mulej; it-talba tal-fidi ssalva lill-marid, u l-Mulej iqajmu; u jekk ikun għamel xi dnubiet, jinħafrulu” (5:14-15).  Mela din hi prassi li diġà kienet b’saħħitha fi żmien l-Appostli.  Fil-fatt Ġesù għallem lid-dixxipli tiegħu biex juru l-istess għożża għall-morda u l-batuti u tahom il-ħila u l-missjoni li f’ismu u skond is-sentimenti ta’ qalbu jkomplu jxerrdu s-serħan u l-paċi, permezz tal-grazzja speċjali ta’ dan is-sagrament.  Imma dan ma jridx jintilef fit-tiftixa ossessiva tal-miraklu jew fil-preżunzjoni li jista’ dejjem u f’kull każ jikseb il-fejqan.  Imma hu jiżgura lil min hu marid li Ġesù hu qrib tiegħu, u anki lill-anzjan, għax kull anzjan, kull persuna ta’ fuq 65 sena, tista’ tirċievi dan is-sagrament, li permezz tiegħu Ġesù nnifsu hu li joqrob lejna.   Imma meta jkun hemm xi marid, xi drabi jgħaddilna minn moħħna l-ħsieb: “Inċemplu lis-saċerdot biex jiġi”; “Le, għax imbagħad il-marid jitwerwer”.  Għaliex naħsbu hekk?  Għax xi ftit jew wisq hemm l-idea li wara s-saċerdot imbagħad jasal il-funeral.  U dan m’hux dejjem minnu.  Is-saċerdot jiġi biex jgħin lill-marid jew l-anzjan; għalhekk hi tant importanti ż-żjara tas-saċerdoti lill-morda.  Hemm bżonn li nsejħu s-saċerdot qrib il-marid u ngħidulu: “Ejja agħtih id-dilka, u bierku”.  Hu Ġesù nnifsu li jiġi biex iserraħ lill-marid, biex isaħħu, biex jagħtih it-tama, biex...

Read More

Tinġis, Skart u Kultura tar-Rimi

Tinġis, Skart u Kultura tar-Rimi

Dan ix-xahar t’Ottubru li fil-bidu tiegħu niċċelebraw lil San Franġisk t’Assisi,, xtaqt naqsam ftit ħsibijiet mill-Enċiklika tal-Papa Franġisku, Laudato Si. Il-Papa Franġisku jitkellem dwar il-kultura tal-iskart u r-rimi li lkoll nafu ħakmet is-soċjeta tagħna u b’xi mod lanqas biss qed nintebħu kif tlifna l-kontroll tagħha wkoll. Il-Papa Franġisku jgħidilna f’paragrafi 20-22 li jeżistu għamliet ta’ tinġis li lin-nies qed jolqtuhom ta’ kuljum.  Meta wieħed hu espost għal tinġis fl-atmosfera, is-saħħa tiegħu hi milquta b’bosta modi, u dan iseħħ b’mod partikulari fil-każ ta’ dawk li huma l-iktar foqra, u jwassal għal miljuni ta’ mwiet bikrija.  Ngħidu aħna, wieħed jimrad għax jibla’ man-nifs kwantitajiet għolja ta’ duħħan minn karburanti li nużaw biex insajru jew biex nisħnu.  Ma’ dan inżidu t-tinġis li jolqot lil kulħadd, ikkawżat mit-trasport, mid-dħaħen tal-fabbriki, mir-rimi ta’ sustanzi li jarmu l-aċtu fil-ħamrija u l-ilma, mill-fertilizzanti, insettiċidi, fungiċidi, erbiċidi u pestiċidi ġeneralment velenużi.  It-teknoloġija li, marbuta mal-interessi finanzjarji, tippretendi li hi s-soluzzjoni waħdanija għall-problemi, fil-fatt mhix kapaċi tilmaħ il-misteru tal-għadd ta’ relazzjonijiet li jeżistu bejn l-affarijiet, u minħabba f’hekk xi kultant tħoll problema u toħloq oħra ġdida. Il-Papa Franġisku jkompli jgħid li ta’ min iqis ukoll it-tinġis mill-iskart, inkluż dak perikuluż li nsibu f’diversi ambjenti.  Kull sena jinħolqu mijiet ta’ tunnellati ta’ skart, ħafna minnu mhux bijodegradabbli: skart domestiku u kummerċjali, skart tal-kostruzzjoni, skart kliniku, elettroniku jew industrijali, skart velenuż u radjuattiv ħafna.  Id-dinja, id-dar tagħna, donnha qed tinbidel dejjem iżjed f’depożitu kbir ta’ żibel.  F’ħafna nħawi tal-pjaneta, l-anzjani jiftakru b’nostalġija l-pajsaġġi ta’ dari, li issa jidhru mirduma taħt imniezel ta’ żibel mixħut ’l hawn u ’l hinn.  Kemm l-iskart industrijali u kemm il-prodotti kimiċi użati fl-ibliet u fl-għelieqi, jistgħu jipproduċu effett ta’ ‘bijoakkumulazzjoni’ fl-organiżmi ta’ dawk li jgħixu fl-inħawi tal-madwar, li tinħass anki meta l-livell ta’ preżenza ta’ element tossiku f’dak il-post hu baxx.  Ħafna drabi jittieħdu miżuri biss meta jkunu diġà dehru effetti irriversibbli għas-saħħa tal-persuni. Dawn il-problemi, skont Papa Franġisku, huma marbuta bil-kbir mal-kultura tar-rimi, li tolqot lill-persuni mwarrba bħalma tolqot lill-oġġetti li f’qasir żmien jinbidlu f’żibel.  Ngħidu aħna, sewwa nintebħu li l-parti l-kbira tal-karta li tinħadem qed tintrema bla ma tiġi rriċiklata.  Donna nsibuha bi tqila nifhmu li l-mod kif jaħdmu l-ekosistemi naturali għandu jservi ta’ xempju għalina: il-pjanti jissintetizzaw sustanzi nutrittivi li fuqhom jgħixu l-erbivori; dawn min-naħa tagħhom jgħajxu lill-karnivori, li jfornu kwantitajiet importanti ta’ rimi organiku, li mbagħad jagħtu lok għal ġenerazzjoni ġdida ta’ pjanti.  Għall-kuntrarju, is-sistema industrijali, fit-tarf taċ-ċiklu ta’ produzzjoni u ta’ konsum, ma żviluppatx il-ħila li tassorbixxi u tutilizza mill-ġdid l-iskart u l-prodotti sekondarji.  Għadu ma rnexxilniex nadottaw mudell ċirkulari ta’ produzzjoni li jiżgura riżorsi għal kulħadd u għall-ġenerazzjonijiet ta’ warajna, u li jitlob minna li nillimitaw kemm nistgħu l-użu tar-riżorsi mhux rinnovabbli, nimmoderaw il-konsum, u nżidu l-użu effiċjenti, l-użu...

Read More